Handbook on quality management and control for first-line workers

Compiled by: Training and Educational Centre for Foreign Countries
Department of Matsushita Corp. Quality Control
Published by: Wydawnictwo Informacji Zawodowej Weka, Warsaw 2002.
Price: 39 PLN
211 pp

It occurs extremely rare that an enormous, global corporation is willing to make accessible internal materials which introduce workers into quality and productivity techniques step by step. Matshushtia Corporation, which includes such brands as Panasonic, Technics and National, decided to do so. The reason for this is a specific philosophy of company founder who saw his company participating in the progress development all over the world.

Another rare thing is the reader to whom the book is addressed. The book is addressed to a first-line worker, namely the lowest-level staff. Even the most complex techniques such as: stratifications, fish bone diagrams and control cards are clarified in simple language and illustrated with examples taken from the corporation life. In this handbook, you can find detailed description of concrete solutions, e.g.    application form in the campaign: “Have you noticed something unusual?”, activities form in case of noticing any deviation from the norm or the operational instruction which enables to achieve the excellent quality.

It shall be emphasized that this handbook, despite Japanese origin, was prepared by Training and Educational Centre for Foreign Countries and is destined to be applied in European and American environment. It is important information, especially when taking into consideration cultural differences between Japan and Europe.

Many Polish production plants have purchased this handbook since its appearance on Polish market.  This book is used by line managers and in quality departments as the auxiliary material used during training courses and projects on increasing quality and productivity.

Spis treści

Strona

Podziękowania - 3
Wyjaśnienie - 5
Słowo wstępne - od Redakcji - 7
Wprowadzenie - 11

I. Podstawowe zasady biznesowe i polityki jakości w firmie Matsushita  15
1.1  Podstawowe zasady biznesowe i polityki jakości w firmie  15
1.2  Podstawy ideowe panujące w firmie Matsushita  16
1.3  Koncepcja jakości widziana historycznie w firmie Matsushita  18
 1.3.1  Kampania pełnej mobilizacji na rzecz doskonałości produktów  18
 1.3.2  Przypadek PEC (Precision Electronics Corp. na Filipinach)
 opisany przez p. Arataro Takahashi  19
  1.3.3 Rozwój kampanii AQ (Action for Quality - Działania dla
 jakości) i QM (Quality of Matsushita - jakość Matsushity)  21
II. Podstawy Sterowania i Zarządzania jakością (QC - Quality Control).... 27
11.1  Co to jest, „jakość"?  27
11.2 Właściwy obraz QA - Zapewnienia jakości, QC - Sterowania jakością,
 TQC - Sterowania (i Zarządzania) przez jakość totalną, itd  31
11.3 Od TQC do TQM oraz zadania i rola każdego działu w firmie..38

III. Praktyczne elementy QC i QM - Sterowania i Zarządzania jakością..... 41
III.1  Fakty oparte na rzeczywistych danych  41
III.2  Zwracanie uwagi na "zmienność"  46
III.3  Co to znaczy "standaryzacja" w praktyce?  48
III.4  Wykrywanie defektów oraz zapobieganie powtarzaniu się problemów  52
III.5 Schemat postępowania przy rozwiązywaniu problemów w zakresie QC
 (sterowania i zarządzania jakością) - praktyczne studium przypadku  61

{mospagebreak}IV. Zapewnienie jakości a kontrola ..71
IV. 1  Co to jest "zapewnienie jakości"?  71
IV. 2 Co oznacza "kontrola" w firmie? 73
IV.3  Kontrola 100%-wa wyrobów  74
IV.4  Pojęcie kontroli wyrywkowej  77
IV.5  Sieć kontaktowa dotycząca QA - Zapewnienia jakości  80

V. Zastosowanie 7 narzędzi w sterowaniu i zarządzaniu jakością
(tzw. klasycznych 7Q) .83
V.1  Arkusz danych  .  83
V.2  Wykres Pareto  83
V.3  Wykres Przyczyn i Skutków - Diagram Ishikawy  89
V.4 Histogram  ...........94
V.5 Stratyfikacja (rozwarstwienie)  ..106
V.6 Wykres rozrzutu (Scatter diagram) ..109
V.7 Karta sterująca (kontrolna)  .114
V.8 Znaczenie 7 klasycznych narzędzi w sterowaniu i zarządzaniu jakością.
DA - Analiza Decyz)jna i wykorzystanie metody KT - Kepner Tregoe
Dalszy postęp - 7 nowych narzędzi zarządzania jakością 7N   122

VI. QC - Sterowanie i zarządzanie jakością w projektowaniu i rozwoju
nowych wyrobów ...137
VI.l  Elementy planowania dotyczące wyrobów  137
VI.2  Główne elementy odnośnie Projektowania Nowych "Wyrobów  139
VI.3  Niezawodność i test niezawodności  144
VIA  Egzaminowanie (badanie) i sprawdzanie wyrobów  148
VI.5  Pozyskiwanie i stosowanie informacji rynkowej  149

VII. Działania związane z QA (Quality Assurance) czyli z zapewnieniem
jakości w halach i w warsztatach produkcyjnych  151
VII.1  Potwierdzanie stosowania prawidłowości części i materiałów  153
VII.2  Właściwe wzorniki, narzędzia i wyposażenie do produkcji  155
VII.3  Prawidłowe metody operacyjne (wykonawcze)  157
VII.4  Sterowanie i zarządzanie początkiem produkcji masowej  162
VII. 5  Zbieranie i stosowanie danych  164
VII.6  Sterowanie pomiarami jakości 169

{mospagebreak}VIII. Działanie Kół jakości (czyli małych grup usprawniających)  177
VIII. 1  Historia Kół Jakości w Japonii    177
VIII.2  Znaczenie działalności Kół Jakości (małych grup)  179
VIII.3  Uczestnictwo każdego pracownika  181
VIII.4  Rozpoczęcie działań Koła jakości  182
VIII.5 Wybór lidera grupy (koła jakości)183
VIII.6  Selekcja problemu (tematu) do rozwiązania w Kole Jakości  185
VIII.7  Jak prowadzić zebrania Kół Jakości  186
VIII.8  Działalność pomiędzy zebraniami (spotkaniami)  187
VIII.9  Przygotowanie ustaleń (protokołu)  188
VIII.10  Przygotowanie prezentacji z dokonań Koła Jakości  191
VIII.11  Wnioski dot. Kół jakości  194

PS - Post Scriptum czyli Podsumowanie  199
IX.l  Podstawowe zasady QC i QM - sterowania i zarządzania jakością  199
IX.2 Powtórzenie uzyskanej wiedzy poprzez wykorzystanie
 Testu Samokontroli Zrozumienia  200
IX3  Szkolenie i stosowanie praktyczne zawartości tego kursu
 oraz wiadomości uzyskanych z poradnika  201
Posłowie (od Redakcji  209

 
{mospagebreak}Fragment:
V.2

Wykres Pareto

Wokół nas występuje wiele problemów. W praktyce nie jest możliwe by je wszyst¬kie rozwiązać za jednym razem. W celu uzyskania maksymalnego efektu wyniko¬wego i przy posiadaniu na przykład ograniczonej liczby pracowników, czasu i kosz¬tów, należy zidentyfikować oraz znaleźć te główniejsze czy też większe problemy i przede wszystkim popracować nad nimi. I właśnie do tych celów służy Wykres Pareto. Jego nazwa pochodzi od włoskiego badacza, który go sformułował. Wykres Pareto jest więc wykresem w którym poszczególne elementy (problemy) są upo¬rządkowane w kierunku od lewa w prawo zmniejszając się w zależności od zasto¬sowanego kryterium (np. kosztów, ilości, itp.). Można też spotkać nazwę Wykres Pareto-Lorentza, który obejmuje krzywą Lorentza ijest bardzo podobny, ale to nie zmienia w niczym analizy przedstawionej poniżej (krzywa Lorentza przedstawio¬najest na Rysunku 17). Krzywa Lorentza służy najczęściej do identyfikacji grupy 80% skutków, które są spowodowane przez 20% przyczyn (problemów).

Zasada Pareto mówi, że np. 80% wszystkich wad (defektów) może być wyelimino¬wane przy skoncentrowaniu się na ok. 20% elementów (problemów), tzn. na 2 z 10 wad (defektów). Dlatego pominięcie trzeciej i dalszej wady (defektu) wg kolejno¬ści zaprezentowanej na wykresie, z nastawieniem na likwidację pierwszych 2 typów wad, jest najbardziej właściwym i słusznym podejściem. Można zrobić też tak, by pominąć np. czwartą wadę i dalsze rodzaje wad by nastawić się na likwidacje np. pierwszych 3 typów wad (wg hierarchii pokazanej na zbudowanym Wykresie Pareto). W niczym to nie zmienia sposobu analizy. Zależy to po prostu od naszej polityki postępowania i ustalenia priorytetów.

Jak zbudować Wykres Pareto?
Krok 1: Określ typ klasyfikacji danych

Klasyfikacja wg wyników - np.przez typ lub rodzaj wady (defektu), ze względu na miejsce powstawania lub ze względu na rodzaj procesu, itd. Klasyfikacja wg przyczyn - np. ze względu na materiał, maszynę lub urzą¬dzenie, ze względu na operatora, metodę wykonawczą (operację), itd.

Krok 2: Określ problem i zbierz związane z nim dane

Krok 3: Przeprowadź scalenie danych wg wybranego typu klasyfikacji
1) uporządkuj dane w kolejności zmniejszającej się odnośnie wielkości danych, następnie określ skumulowaną wartość dla każdego elementu,
2) określ procentową zawartość dla wartości skumulowanych odnośnie danych dla każdego elementu.

Krok 4: Wykreśl osie współrzędnych np. na papierze milimetrowym (lub podobnym): oś rzędnych (pionową) i oś odciętych (poziomą). Następnie nanieś dane w sposób stopniowy (zmniejszający się) według skali zawartej na osi rzędnych.

{mospagebreak}Krok 5: Wykonaj wykres słupkowy w porządku zmniejszającym się od strony lewej do prawej wg wielkości danych (od największej do najmniejszej). Czasami ostatni "słupek" obejmujący dane "inne" może być większy (wyższy) od poprzedniego. Zapisz na dole nazwę każdego "elementu" dopasowanego do danych ujętych w wykresie (tylko nie pomyl się).

Krok 6: Narysuj krzywą łamaną, która wyraża wartości skumulowane wszystkich danych (jest to krzywa Lorentza):
1) wykreśl oś rzędnych (pionową) na końcu po prawej stronie i zapisz wartość ,,100%" w punkcie końcowym krzywej łamanej,
2) podziel oś rzędnych np. na 10 równych części, od O do 100% używając odpowiednich reguł lub metod, przy wykorzystaniu np. cyrkla, linijki, itp.; nanieś na niej wartości procentowe, wg zastosowanego stopnio¬wania, odpowiednio do sytuacji.

Krok 7: Na karcie, obok wykresu zapisz informacje takie jak okres zbierania danych, ich cel, osobę, która to zrobiła, itd. (chodzi o ich odpowiednią identyfikację)
(Porównaj Rysunek 17 - czy otrzymałeś podobny kształt wykresu?)